Con motivo da conmemoración do Día da Patria Galega a Plataforma Cidadá Que Volten a Casa! vén de editar un libriño con textos nos que, desde diferentes pontos de vista, se retrata a situación na prisión de Ugio Camanho Santisso e de Giana Rodrigues Gomes. A Plataforma Cidadá Que Volten a Casa!, Bráulio Amaro, Xan Carlos Ánsia, Begonha Camanho, Maria do Cebreiro, Ramon Muntxaraz, Carlos Taibo e Daniel Salgado trazan un percorrido, en forma de ensaio, ficción ou poesía, sobre a inxustiza diaria destas duas persoas presas, ao estar no cárcere a centros de quilómetros da súa morada, e despois de dous anos á espera de xuízo.

No libro inclúese ademais un texto do cidadán galego preso Ugio Camanho. Ainda que estaba previsto que tamén se puidera introducir un texto de Giana Rodrigues, a Plataforma tivo finalmente que inlcuir o seguinte escrito nesta edición de ‘palabras para a liberdade’:

‘Para a presente edición estaba previsto contar cun texto da cidadá galega presa Giana Rodrigues Gomes. Os sucesivos translados de centro e as propias condicións de vida na cadea fixeron imposíbel, apesar da antelación coa que se lle solicitou o escrito, que o seu texto chegase fóra da prisión a tempo para ser incluído neste traballo.’

A diario encontramos múltiples exemplos de violéncia. Violéncia laboral, violéncia de xénero, violéncia no ensino, violéncia virtual…. O ser humano ocidental convive en coordenadas de violéncia e, desde pequeno, aprende a diferenciar qué tipo de violéncia é máis tolerável, cal é a que se pode empregar, cal a que se pode desafiar e cal non. A violéncia exercida ou desencadeada polo sistema adquire a condición de necesária e colateral ao exercício da democrácia na mente do individuo estándar ocidental. Como unha luva cerebral que actúa como dique de contención de ideas transformadoras, esa percepción colectiva do límite que non se debe cruzar é a principal garantía de estabilidade do sistema imperante. Ás veces, ao lembrarmos o noso paso polas aulas da escola ou do liceu, pensamos o inxénuos que eramos ao non transgredir abertamente esta ou aquela norma, e non reparamos que o noso presente está tamén cheo de preceptos absurdos que nos obrigan a asumir condutas estúpidas. É como se rodeasemos constantemente paredes de vidro no noso deambular, sen tropezar con elas, porque sabemos case instintivamente que están aí e que hai que evita-las. E hai quen vive tentando romper esas barreiras, hai xente que leva décadas estampandose coa barreira social maioritária que non percibe a existéncia desas outras barreiras ou que relativiza ou lle resta importancia a sua existencia: iso é o que pretende o sistema, volver ao indivíduo cara o seu interior, dividir o potencial transformador do axente colectivo e persistir, lograr a permanéncia através da sedación, o engano ou a sedución e neutralización de vanguardas por medio da cesión de cotas de poder.

Na nosa terra padecemos esa situación da mesma forma que no resto da Europa. Mais, tamén, vivimos baixo a opresión dunha alteralidade que non duvida en desencadear a violéncia máis extrema para manter coesionado o redil. E convivimos con unha realidade social e económica na que se advirten sinistros inframundos que suspeitamos, colectivamente, que teñen o seu nexo co mundo do poder real.

Uxío Caamanho e Giana Rodrigues cruzaron ese veo absurdo que garante a seguridade sistémica e persoal e desafiaron o poder imperante. É xusto dicir que hai xente que non está dacordo con este ou aquel procedimento. Mais esa para nós non é a cuestión. A trascendéncia, a releváncia do caso, reside no exemplo de transgresión e na proporción con que reacciona o sistema desencadeando o seu operativo de represión, demonización, aillamento e contención social. Vulnerando abertamente os seus próprios princípios reitores, neste caso, os que inspiran unha parte significativa da política penitenciária.

A Plataforma Que volten a casa pretende aglutinar o esforzo colectivo e poñer-lle voz á xente que considera inxusta a situación que atravesan Uxío Caamanho, Xiana Rodrígues e os seus entornos familiares e de amizades. Que volten a casa é un berro, un desexo, baseados nun direito que muitas persoas deciden reivindicar solidáriamente. O que tes nas mans é un exemplo.

Plataforma Cidadá Que volten a Casa!

Galiza, 25 de Xullo de 2007

É verdade que nós nom damos valor à lei espanhola, mas se eles nom a aplicam, se alegremente incumprem a sua própria legislaçom penitenciária e penal, se ignoram os mais elementares princípios em que pretendem cimentar os ‘Estados de Direito’, se toda esta panóplia de recursos repressivos, de prisons, pistolas, algemas, masmorras e demais nom é mais empregue para defender a legalidade, entom, em definitiva, estam a defender o que? É preciso reconhecê-lo: se algumha naçom foi oprimida algumha vez por umha democracia, nom é certamente o nosso caso. Em circunstáncias como estas, com um Estado a tratar prisioneiros políticos como reféns, a vulnerar a sua lei ao bel-prazer com a cumplicidade de juízes e jornalistas, em circunstáncias assim a luita polos direitos básicos mais conculcados, como os dos presos, é mais que umha acçom solidária: é um passo em contra da destruiçom generalizada de todos os acordos mínimos sobre os que se podia fazer política sem cortar a jugular ao vizinho. Um baluarte da democracia, se essa palavra ainda significa algo.

Que volten a casa Ugío e Giana

A situación dos presos e presas é un test da saúde democrática dun sistema político e dos valores dunha sociedade, un termómetro que vale máis que mil declaracións formais, e ese termómetro, hoxendía, no Estado español, está baixo cero, porque o  governo español está aplicando auténticas políticas de exterminio.

Aos presos e presas políticas e tamén aos sociais néganselles neste momento o exercicio de dereitos considerados como fundamentais:

·    Négaselles un trato digno e respetuoso, na medida en que persisten os maltratos e torturas, malleiras e illamentos inhumanos.
·    Carecen dunha atención sanitaria digna, négaselles a posibilidade de ser visitados por médicos de confianza. As condicións sanitarias deixan moito que desexar,…..
·     As súas comunicacións con amigos, familiares, etcétera, son moi restrinxidas, e en moitas ocasións intervidas.
·    Incorporan de xeito sistemático, indiscriminatorio e xeralizado aos presos políticos aos chamados presos F.I.E.S.
·    Non se aplica a liberdade condicional a quen cumpriron as tres
cuartas partes ou os dous terzos da condena (segundo o Código Penal) e discrimináselles na aplicación de redenciones e beneficios penitenciarios.

Todas estas vulneracións teñen lugar no marco da política de dispersión dos presos políticos, eis a Ugío e Giana, dispersados en común e dispersados da súa realidade. Tampouco temos que esquencer que mesmo sucede con outros e outras presas políticas: Por referirmos ao caso mais salientábel, os presos e presas de Eusakal Herria, menos do 2% dos presos e presas políticas vascas cumpre condena en cárceres situados en Euskal Herria, esta é a política de dispersión deseñada nos anos 80 polo Goberno do PSOE, como un castigo tanxíbel á disidencia e á resistencia popular.

A dispersión contraría os principios máis elementais do réxime  penitenciario e estende o castigo aos familiares e persoas achegadas. Para estes, estar breves momentos coa persoa presa supón un gran esforzo en términos de tempo, de diñeiro, e de risco derivado dos longos desprazamentos.
En xeral, a política penitenciaria do  governo español é incompatible e contradictoria cos tratados e acordos internacionais ratificados polo Estado español, e coas resolucións e recomendaciones emanadas de diferentes institucións e organismos que velan pola súa vixencia.

A FELICIDADE SEGÚN IDADE, ORIXEN E POSICIÓN

O licor-café que se bebe na Esmorga en todos os locais sociais da Galiza e ao mesmo prezo. Consolidar “dous puntos de nível” antes de marchar do cargo xunteiro por exceso hormonal. Trabalhar dazanove horas a semana é o Teorema de Pitágoras que cada rapaz o aprenda donde poida. Três orgasmos nunha noite. Caldo sete veces por semana. O “Luar” duas veces ao dia. O concerto da banda todos os domingos do ano. Ser alcalde cós votos dos caciques ou vice-alcalde cós que tamén o son. Facer o “hoyo 16” baixo par. Conquerir ise color cálido, próximo, neutro, amable  e diáfano que difumina as estridencias pretéritas da carteleria electoral. Superar as catrocentas viaxes ao extranxeiro, a conta do erário público, para repartir folletos turísticos dos ladrillos e toneladas de cemento da Cidade da Cultura.Atopar um posto de traballo em Reganosa si pode ser fixo-discontinuo mellor, asi ainda se pode ir facer algo ao percebe. Voltar a ser os últimos em marchar da carballeira o 25 de xullo e sem mancarse. Que o Uxio e a Xiana volten xa.

O SILÊNCIO COMO CONDENAÇOM

Ugio e Giana, apesar de nom terem sido julgados ainda, fôrom já condenados a múltiplas penas. A prisom, o isolamento, o desterro… som algumhas das penas  impostas polo ‘aparelho do Estado’ que já estám a sofrer. A elas deve somar-se mais umha, aplicada tacitamente polos meios de comunicaçom: o silenciamento.

Desde que na tarde do dia 23 de Julho de 2005 a polícia filtrou as primeiras informaçons sobre as suas detençons, os meios assumírom como correcta, como única, a versom oficial do acontecido. Movidos polo ‘amarelismo’ e pola submissom ao poder estabelecido, jornais, emissoras de rádio e televisons acolhêrom com alegria umha notícia que permitia semear o alarmismo e aprofundar no discurso criminalizador de todo o que ‘cheirar’ a independentismo e insubmissom. Umha linha de actuaçom ‘informativa’ (?) que se repete sistematicamente e da qual também tivemos boas mostras no comportamento mediático em torno da denominada “operaçom Castinheira” e da colocaçom de explosivos reivindicados pola suposta organizaçom ‘Resistência Galega’.

Nestes dous anos transcorridos desde a sua detençom, nengum meio (que saibamos) pediu autorizaçom a Instituiçons Penitenciárias para entrevistar Giana e Ugio. Nengum meio foi ao encontro dos seus familiares, das associaçons anti-repressivas ou da plataforma criada para velar pola sua situaçom e tentar evitar a violaçom dos seus direitos. Muito polo contrário. Apenas tentárom falar com o seu ámbito político mais ou menos próximo para saber se condenavam ou apoiavam as acçons que lhes som imputadas, assumindo sem matizes o discurso ensaiado com êxito polos meios espanhóis no País Basco e que serve de base para promover ilegalizaçons.

Nestes dous anos, os meios galegos informárom apenas de transferências de prisom, imputaçons policiais e tipificaçons fiscais. Nada da sua situaçom nas cadeias espanholas, nada das denúncias de agressons; nada das suas razons, nada da sua verdade. A sua voz nom estivo nengures. Ugio e Giana fôrom condenad@s, também, ao silêncio.

CANCIÓN DO PRESO

Estrela da mañá,
todo o que de beleza
me poidas ofrecer
négao,
péchame a boca
para que o chan se abra
e diga a súa razón:

“O espazo que se ocupa fai sangrar”.

INDEPENDENCIA

A liberdade,
estrela
que non se lle dá
ás mans.

Ou tamén
a palabra
que se guinda
ao silencio
onde poida
estar quente
e húmida
e floreza.

Diciamos
que non,
que non
(aínda) :

volem
volem
volem
volem
l’independència

(O amor polo saber non nos fai libres,
pero fainos saber).

“AVANÇADOS MÉTODOS” DE REABILITAÇOM E REINSERÇOM EM INSTITUIÇONS PENITENCIÁRIAS

Ao rematar o seu discurso na Universidade de Salamanca, pocos dias depois da sublevaçom fascista de 1936, Millán Astray berrou

“¡¡Abaixo a inteligência !! ¡¡Viva a morte…!!”

E Miguel de Unamuno, alí presente, respostou-lhe:

“…Vencereis…, porque tedes sobrada força bruta. Pêro nom convencereis. Porque para convencer há que persuadir. E para persuadir, necessitariais algo que vos falta: raçom e direito na luita”.

No ano 2005 houve 33 mortos por suicídio nos cárceres do Estado espanhol, o que supom umha taxa anual de 68 por cem mil habitantes (11 vezes superior à taxa de suicidio na populaçom geral do Estado). Ou o que é o mesmo: 1 de cada 5 presas/os que morrem no cárcere, é por suicídio, superando as taxas de Ourense e Lugo que som as mais altas em mortalidade suicida de todo o Estado espanhol e que, na Europa, só som superadas por algumhas comarcas de Hungria. Agora bem, os/as psiquiatras e psicólogos/as de Instituiçons Penitenciárias dim que estas/es presas/os que se suicidam já adoeciam de problemas mentais antes de entrar no cárcere e que, todas elas/es, tenhem umha “personalidade criminal” que impede-lhes beneficiar-se dos “avançados” métodos de tratamento, reabilitaçom e reinserçom social do Sistema Penitenciário espanhol.  

Estes “avançados métodos” de reabilitaçom e reinserçom, combinam as psicotecnologias mais modernas de “dispersar para reabilitar” (seguindo os modelos “Guantánamo” e “euro-cárceres da CIA” dos Estados Unidos, de comprovada eficiência e discreçom) com a nova tecnologia “FIES”, sistema espanhol de “reabilitaçom intenssiva” para presas/os que precisam programas específicos, que baseam a súa eficiência na incomunicaçom absoluta das/os presas/os com a sociedade e familiares, asi como na supressom de toda classe de direitos e liberdades fundamentais.

Estas “revolucionárias” inovaçons de Instituiçons Penitenciárias, representam um cámbio radical nos métodos de tratamento, reabilitaçom e reinserçom penitenciários. Pretendem, que a combinaçom da tortura psíquica, a incomunicaçom e a disperssom, acabe com a reivindicaçom da sociedade e das Organizaçons de ajuda às/os presas/os, de um trato às/os presas/os baseado no respeito aos direitos humanos, na facilitaçom da comunicaçom com o seu entorno familiar e social e no translado a cárceres situadas na súa Terra Nai.

Unamuno, o mesmo dia que fizo frente a Millan Astray, foi arrestado e submetido a regíme de incomunicaçom domiciliária até a súa morte acontecida meses depois, sem que renunciara a um só dos seus ideiais. Setenta anos depois, os “avançados” sistemas de reabilitaçom e reinserçom aplicados a Giana e Ugío e centos de presas e presos por Instituiçons Penitenciárias, fracassarám também, porque nom se pode reabilitar nem reinsertar a ninguém da raçom e do direito a luitar polas liberdades e a soberanía do seu Povo.

Um dos muitos sinais do aletargamento das nosas sociedades é o silêncio geral que merecem as numerosas e graves violaçons dos direitos mais elementais que os sistemas que padecemos formalmente reconhecem.

Por isso é cada vez mais urgente que denunciemos essas violaçons e que o fagamos na certeza de que em modo nenhum som produto da improvisaçom: obedecem, antes bem, ao propósito evidente de reduzir ao nada as iniciativas de contestaçom e resistência.

No caso de Giana Rodrigues e Ugio Caamanho nom estamos a pedir outra cousa, polo demais, que o cumprimento estrito da lei e, com el, a necessidade de terminar com o afastamento e os maus tratos que padecem hoje, ou padecêrom nos últimos meses, Giana e Ugio, e a urgência paralela de garantir o respeito das normas processais mais elementais.

Surpreende, porém, que demanadas tam básicas nom soergam um apoio visível nos distintos estamentos, institucionais ou nom, da sociedade galega.

a cidade xusta

I
o jazz non serve para os restaurantes: en cada fío musical agóchase a policía secreta: desembalar a vida moderna como obxectivo político inmediato: hai celofán entre nós e as cousas:

II
os muros da cadea afectan aos ocos da lingua: nada dá igual: “o home, coas súas pequenas e rosadas dedas, / cos seus dedos milagreiros / non é un templo / senón un pendello, / digo en voz alta”[1]: as arquitecturas traballan para o inimigo: quen deseñou o campo de batalla?: